İblis’in İsyanı

Yaratılış Kalemi | 9.Bölüm | İblis’in İsyanı

iblis dünya isyan kötü iyi

“Âdem için secde edin” emrinin gereğini meleklerin tümü kabul etti. Yeryüzü, gökyüzü ve arasında olanların tümü de, insan için isteyerek ya da istemeyerek serbestisi verilen boyun eğme çağrısına isteyerek boyun eğdiler. Ama birisi hariç! O kabul etmedi ve dayattı. İblis…

İblis kelimesinin kökü, kederden, tasadan, aşırı ümitsizliğe düşme durumundan gelmiş gibi görünüyor. B-L-S kökü Kuran’da da bu anlamda geçiyor. Enam 44’de “Ansızın onları yakaladığımız zaman ümidini kesmişlerden (mublis) olurlar, şeklinde… Müminun 77’de üzerlerine azap inenlerin artık ümitsiz (mublis) duruma düştükleri şeklinde… Rum12’de “kıyamet saati geldiğinde suçlular ümidi keserler (yublis), şeklinde… Rum 49’da, yağmurdan ümidini kesmiş olanlar için aynı kelime (mublis) kullanılıyor. Zühruf 75’de de yine, cehennemde olanların artık ümitsiz (mublis) oldukları şeklinde… kullanılıyor. Yine araplarda, bağlı develerin bağırmaktan bitkin düşmüş ve ümitsiz biçimde artık susmuş hallerini tanımlamak için de aynı kelime (m-b-l-s formuyla) kullanılıyor. Bu kök kelime, İblis’in adı ve seyri ile de örtüşüyor.

Bu bilgiden sonra ayetlerle konuya devam edelim…

2:34 Ve meleklere, Âdem için secde edin, dediğimizde İblis hariç secde ettiler. O kaçındı ve kibirlendi. Böylece kâfirlerden oldu.

Bu durumun ardından gelecek soru belliydi elbette… Neden?

15: 32 Dedi ki: Ey İblis! Neden secde edenlerle birlikte olmadın?

Cevaplara dair …

7:12 … Ben ondan hayırlıyım. Beni ateşten yarattın. Onu ise çamurdan yarattın.

17:61 … Ben, çamurdan yarattığın kişi için secde eder miyim!

Burada özellikle Hicr suresinin 33’üncü ayeti farklı bir tonda geliyor. İblis yaratılışının maksadının bu olmadığını söylüyor adeta… Bunun için var olmadım, diyor.

15:33 … Ben, şekillenmiş (organik) bir balçıktan yarattığın beşer için secde etmek üzere var olmadım.

Allah’la kimse bir tartışmaya girebilir mi? Elbette hayır. Bu diyalogların verilişi adeta bize neyin ne için yaratıldığını beyan etmek üzere bir dizilim olarak duruyor… Bakalım, İblis’in bu karşı duruşuna mukabelen Allah ona neyi öneriyor…

Ondan Çık!

38:77, 15:34 … Öyleyse çık oradan/ondan (fe uhruc min-há) kesinlikle kovuldun.

Bu ayette İblis’in çıkması istenilen (ve dişilik takısıyla bildirilen) yer ya da şey nedir acaba? Eğer cennetten/bahçeden bahsediliyorsa şu aşamada henüz Âdem cennete/bahçeye yerleştirilmiş değil. Ya yeryüzünden bahsediliyor ya da Adem’in şahsında (nefsi vahideh) tek nefisten! İkisi de dişi… Ne dersiniz? Bir de Araf Suresine bakalım, yeryüzü mü yoksa “nefsi vahideh” mi, anlamaya çalışalım…

7:13 … Öyleyse in (ihbit) oradan/ondan. Madem öyle, sana oranın/onun (fi) içinde büyüklük taslamak olmaz. O halde (uhruc) çık. Şüphesiz küçülenlerdensin.

İçinden çıkacaksa içine girdiği bir yer ya da şey olmalı. Eğer yeryüzünden bahsediliyor olsaydı, inecek daha aşağı bir yer yok. İnebilse de yine yeryüzünde bir yere inmeli! Sanıyorum ki bu şey nefisten başkası değil… Madem topraktan yaratılanı beğenmiyorsun, üflenilen ruh ile yan yana, senin ne işin var içinde! Çık oradan! Kovuldun! Hani fücurun ile kabuk gibi kapandığın o nefisten çık!

Budur diye hüküm koymuyoruz. Düşünüyoruz. Elbette Allah en doğrusunu bilir. Birazdan İblis bir kez daha kovulacak ve kovulma biçimi bu kez farklı bir biçimde açıklanacak. Ayetlerin gösterdiği sırayla devam ettiğimi hatırlatayım…

15:34,35, 38:77,78 Dedi ki: Madem öyle çık ondan, muhakkak kovuldun. Ve muhakkak ki din gününe kadar lanetim senin üzerinedir.

Din gününe kadar… Demek ki din günü, şeytan tamamen ortadan kaldırılacak. Arada beşer için aşamalar vardı hatırlarsanız. Denenme aşaması, ölüm aşaması, diriltilme aşaması, döndürülme aşaması olarak… Din günü, döndürülme aşamasında hesabın kesildiği gün olacak ve o güne kadar İblis kovulmuş olarak atıl kalacak. Bakalım bu teklife karşı İblis ne cevap veriyor…

7:14, 15:36, 38:79 Rabbim! Öyleyse onların diriltilecekleri güne kadar bana süre tanı.

Mühlet

17:62 Şu, benim üzerime yücelttiğin kişiyi görüyor musun? Eğer kıyamet gününe kadar bana zaman tanırsan, onun soyunu pek azı hariç peşime takacağım.

Allah bu teklifi geri çevirmiyor. Zaten süre tanınacağı ezelden planlanmış ve insanın denenme vesilesi olduğu ve iyilik zıddıyla kaim olacağı için kötülük yaratılmıştı. Cevap gecikmiyor…

7:15, 15:37, 38:80 O halde süre tanınanlardansın…

Ne zamana kadar… Tabi ki diriliş gününe kadar.

15:38, 38:81 Zamanı malum olan güne kadar. (ilá yevmil vaktil ma’lûm)

Mühleti alan İblis planını açıklıyor…

7:16,17 Dedi ki: Madem öyle, beni azdırdığın şeyden ötürü, onları saptırmak için mutlaka senin dosdoğru yoluna (sırat-ı müstakim’ine) oturacağım. Sonra muhakkak onlara önlerinden, arkalarından, sağlarından ve sollarından sokulacağım. Çoğunu şükredici bulmayacaksın.

15:39 … Rabbim! Beni kışkırttığın şeye karşılık andolsun, yeryüzünde süsleyip onlara çekici göstereceğim ve onların tümünü mutlaka kışkırtıp saptıracağım.

4:118,119 … Mutlaka senin kullarından nasibimi alacağım. Onları her yolla şaşırtıp saptıracağım. En olmadık kuruntulara düşüreceğim ve onlara davarlarının kulaklarını dahi kesmelerini emredeceğim ve Allah’ın yarattığını değiştirmelerini emredeceğim…

15:40, 38:83 … Ancak onlardan muhlis kulların hariç.

İblis’in de doğruyu kendi ölçüsünde bildiğine atfen, Allah gerçeğin böyle olduğunu, hak planının da zaten bu olduğunu şöylece belirtiyor.

38:84 Dedi ki: İşte bu haktır ve Ben hakkı söylerim.

Ve ardından geri dönüşü olmayan, o en önemli söz var oluyor…

38:85 Andolsun senden ve içlerinde sana tabi olacaklardan tümüyle cehennemi dolduracağım.

17:63 … Git, onlardan kim sana uyarsa şüphesiz sizin cezanız (karşılığınız) cehennemdir. Eksiksiz/fazlasız, tam karşılık.

Biliyorsunuz, başka ayetlerde iyiliğin karşılığının kat be kat olduğu, kötülüğünse bire bir olduğu belirtilmektedir. Bu kapsamda Allah hiç kimseye hak ettiğinden fazla bir ceza vermeyecektir. Döndürülüş aşamasındaki cennet ve cehennemde, ne tür ebediliklerin söz konusu olduğuna dair farklı düşünceler olabilir. Ancak ben şu kadarını şimdilik söylemek isterim… Bir yerde ebedi olarak nimetlenmekle, bir yerden ebedi olarak çıkarılmamak aynı şeyler değildirler. En doğrusunu yine Allah bilir. Bizimse en iyi bildiğimiz Allah’ın kimseye haksızlık etmeyeceğidir. Bu bile başlı başına bir huzur kaynağıdır. Neyse, kaldığımız yerden, şeytana verilen mühletin gereğinden devam edelim…

Ve böylece Allah, bu yönde İblis’e gerekli serbestiyi tanıyor, onu da biçimlendiriyor, yolunu ve kimler üzerinde ne şekilde etkili olacağını gösteriyor…

17:63-64 Git, onlardan kim sana uyarsa şüphesiz sizin cezanız cehennemdir… Onlardan güç yetirdiklerini sesinle sarsıntıya uğrat. Atlıların ve yayalarınla onların üstüne yaygarayı kopart. Mallarda ve evlatlarda onlara ortak ol. Ve onlara çeşitli vaatlerde bulun…

Demek ki şeytan, bize mallarda ve evlatlarda ortak oluyor. Etrafınızda ateşten yaratılmış beden görüyor musunuz? Hayır! O halde kendi benimize dönelim. Bedenden ibaret olmadığımızı ve şeytan dediğimiz kavramın kendi içimizdeki gerçeği örtücü vasfını görelim. Eğer bir insanın yoldan çıkmışlığı, kibiri, inkarı ve her türlü kötülüğü kendisini kuşatmış bir haldeyse artık o insan maalesef Adem’in değil, tevbe etmedikçe İblis’in soyu olmuştur. Bedensel nesebi bir ırk aramaya gerek yok. Çünkü her canlı şey sudan yaratılmışken, şeytan dediğimiz kavram sudan da topraktan da yaratılmadı. Hayalet kılığında cinler ve şeytanlar arayanlar, hayal görmedikçe ve kendilerine dönmedikçe onları bulamayacaklardır. Bulamadıkları için ya şeyhini uçuracaklar, ya âlimlerini yüceltmeye devam edecekler, ya da iyi kulları bile Allah’a ortak koşacaklardır. Aklını kullanmayanların üstüne pislik yağmaya devam edecektir. Ama şeytanın bu sanal soyunun ve vaatlerinin Allah’ı tevhidle benimsemiş kulları üzerinde hiçbir etkisi olmayacaktır.

17:65 Benim kullarım! Senin onların üzerinde hiçbir zorlayıcı gücün yoktur. Vekil olarak Rabbin yeter.

İlk kovulma tehdidini ertelettiren İblis’i, Allah bu kez kıyamet gününde ne biçimde kovmuş olacağını açıklıyor…

7:18 … Çık oradan/ondan (uhruc min-há). Kabahatli bulunmuş (mezumen-kınanmış) ve sürekli uzaklaştırılmış (medhuren-tard edilmiş) olarak… Andolsun, onlardan kim seni izlerse, cehennemi sizlerle dolduracağım.

Bu ayette, kusurlu bulunan İblis’in ondan/oradan tard edildiği bildirilerek çıkması isteniyor. Kelime seçimleri bize durumu daha etraflıca anlatıyor. Ayetlerin bulunma yeri ise bu kovuluşun ahiretteki son kovuluş olacağını gösteriyor. Araf suresindeki ayet dizilişini incelerseniz bunu göreceksiniz. İlk kovuluşu madem kabul etmedin, o halde böyle bir halde kovulacaksın denilmiş oluyor.

32:13 Eğer dilemiş olsaydık, her bir nefse kendi hidayetini verirdik. Fakat Benden çıkan şu söz gerçekleşecektir: Andolsun, cehennemi tamamen cinlerden ve insanlardan dolduracağım.

Ve sıra geldi tekrar Âdem’e… Durum bu ise, eşiyle birlikte cennete nasıl yerleşeceğine… Yeryüzüne halife kılınan Âdem’in, yeryüzünden vazgeçilip ahiretteki cennette yerleştirilmesine karar verilmemişse muhakkak yeryüzünde bir cennete ineceklerdir. Üstelik Adem’in, İblis’e karşı uyarılması da gerekmez mi? Gelecek bölümde bu hassas konu üzerinde görüşmek umuduyla… ve selam ile…

10.Bölüm | Adem’in Cenneti

3 thoughts on “İblis’in İsyanı

  1. Pingback: Ve Ona Ruhundan Üfledi… - Kalemzade

  2. Şeytana diyorki kim seni izlerse hepinizi cehenneme atacağım….
    Adam düşünüyor ve diyorki şeytanda ceza alacak ve insanla cehenneme atılacak ve azap çekecek. Oysa kuranda insan için cehennem irinli su ve ıstırap anlatılırken şeytan için böyle bir anlatı asla göremezsiniz. Şeytan cin cinsindendir ve ateşten yaratılmıştır. Cehennemde ateş olarak yaratıldığına göre ATeŞ ateşte yanar mı diye bir soru sormak gerekiyor.Oysa AmAÇ kıyamete kadar görevini layıkı ile yerine getiren şeytanı yaratıldığı ateşe iade etmek olmalıdır.yani cehenneme atılmak Şeytan için bir CEZA değil aslında bir ÖDÜL dür.

    • Metin kardeşim, sizin bu tezinize göre insanda topraktan yaratıldığına göre pişirilmiş toprak olan tuğla ile kafamıza vurulduğunda acı duymamız gerekir. Ahiret boyutunun farkı göz önünde bulundurulursa şuandaki bilgilerimizin yeterli olmaycağı, bazı durumların bize müteşabih kalacağı kanaatindeyim. Selam ve saygı ile ..

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir