Dağların Yüklenmekten Kaçındığı Emanet

daglar

Alın Yazısı ve Kader Hakkında Bir Tefekkür…

Kader bahsinin Kuran’dan örneklendirilmeyip yanlış aktarılması ve üzerinde düşünülmekten kaçınılması nedeniyle insanlar soru işaretleriyle yaşıyorlar. Kader, Müslümanlarca en çok ihtilafa düşülen konulardan birisi olagelmiştir hep. Bu ihtilaf genel olarak iki tane birbirine muhalif tezin ortaya çıkışıyla görünür olmuştur. Birincisi Allah’ın biz insanların yapacağı her şeyi daha önceden belirlemiş ve bizim asla o yazılmış çizginin (alın yazısının) dışına çıkamayacağımız yönündedir. İkincisi ise Allah’ın biz insanların yapacağı şeyleri bilmesinin mümkün olmayacağı, eğer öyle olursa imtihanın bir manası kalmayacağı yönündedir. Kuran’a inanmayanlarsa sırf bu eksik (tam açıklanamamış) kader anlayışı nedeniyle inançsızlıklarına (kendilerine göre) haklı bir mazeret edinmişlerdir. Bense bu yazımda süregelen bu iki tezin de dışında bir kader anlayışını görüşlerinize sunmaya çalışacağım ve algıladığım bu yönüyle kaderin Kuran ayetleriyle uyum içinde olup olmadığını sizlerin de düşünce ufkuna bir açılım olarak göndereceğim. Demem o ki bu yazım küçük, özgün bir analiz, bir kişisel değerlendirmedir…

Ne demiştik? Birinci tez; hayat çizgimiz üzerinde, ne yapacağımız önceden belirlenmiş olarak sırası geleni yapıyor oluşumuzdu. İkinci tezde ise Allah’ın bizim ne yapacağımızı önceden bilmiyor oluşu söz konusuydu. Bense diyorum ki; Allah bizim ne yapacağımızı önceden tayin ediyor değil, ne yapacağımızı bilmiyor da değil! Ayağa kalktıysanız oturun! Allah bizim sadece ne yapacağımızı değil, çok daha fazlasını, ne yapacağımız hususundaki bütün (belki de sonsuz) olasılıkları bile biliyor. Dağlara taşlara önerilip de yüklenilmekten çekinilen, buna rağmen insanın yüklendiği bu ağır emanet, işte bu olasılıklardan en doğrularını seçme ve Allah’ın yaratmasına vesile olma emaneti ol’an bir şeydir. Ardı ardına gelen ve kimilerince ilk bakışta birbiri ile çelişiyor zannedilen Nisa suresindeki iki ayetin sırrı da burada yatmıyor mu?

4 Nisa 78 Her nerede olursanız, ölüm sizi bulur; yüksekçe yerlerde tahkim edilmiş şatolarda olsanız bile. Onlara bir iyilik dokunsa: Bu Allah’tandır, derler; onlara bir kötülük dokunsa: Bu sendendir, derler. De ki: Tümü Allah’tandır. Fakat, ne oluyor ki bu topluluğa, hiç bir sözü anlamaya çalışmıyorlar?

4 Nisa 79 Sana iyilikten her ne gelirse Allah’tandır, kötülükten de sana ne gelirse o da kendindendir. Biz seni insanlara bir elçi olarak gönderdik; şahid olarak Allah yeter.

Bir insanın hayatını, diğer insanların ve yaratılmış diğer mahlukatın hayatlarıyla iç içe geçmiş müthiş kompleks (karışık) bir labirent oyunu gibi düşünün. Doğum diye bir girişi ve ölüm diye bir çıkışı var. Ama bu ikisinin arasında tam ortadan ilerleyen dosdoğru yolu göremeyenler için milyonlarca seçeneğe sahip yollar var. Her an dosdoğru yola çıkmak kadar, her an dosdoğru yoldan dışarı çıkacak olasılık koridorları da var. Labirentin her ne safhasında olursanız olun, öyle sokaklara girersiniz ki sizi direkt olarak ölüm denen çıkışa ve zamansal sınırları olmayan sonsuz bir hayata ulaştırır. Bu kaçınılmaz bir sondur. Yüksekçe yerlerde yapılmış tahkimlerle olağanüstü korumalara alınmış bir şatoda bile olsak er geç labirentin bu çıkışına ulaşacağız. Belki dosdoğru yoldan, belki de çıkmaz bir sokağın dibindeki geri çıkılmaz kuyuya düşerek…

Eğer insanoğlu halen hayatta ise ya dosdoğru yolda olduğunu ispatlayamamış ve önünde halen yanlış seçeneklere sapma ihtimali vardır ya da eğri büğrü çıkmaz yollara sapıp sapıp geri dönüp başka yollar bulma ihtimali ile dosdoğru yola girme seçeneği vardır. Eğer insanın önünde halen sapacağı veya sapmışsa doğru yola döneceği ihtimalli yollar varsa ölümün önü kapalıdır. Yani yaşayan her insanın halen doğru ve yanlış seçenekleri mevcuttur. Eğer hangi yolda gideceği ve ölüme hangi yoldan ulaşacağı kesinleşmişse zaten ölüm hak edilmiş demektir ve o andan sonra imtihan hayatını yaşamanın bir anlamı yoktur. İnsan o belirleyici anda ölüm kapısına ulaşır. Ya dosdoğru yoldan gelip bir sevinçle çıkar, ya da geri dönelmesi imkânsız olan yanlış yollardan gelip orada seçeneksiz kalarak kuyuya düşüp, dış kapıya sürüklenerek hüsranla çıkar. Ama o dar kapıdan herkes geçer. Kimisi bu kapıya (seçeneksizliğe, seçeneği kalmamışlığa) daha çocuk denecek yaşta ulaşırken kimisi yüzü aşkın sene yaşayarak ulaşabilir. Önündeki olasılıklar tükenmeyen kişi olasılıklarını seçmeye devam eder. Her an kurtulabileceği gibi her an hüsrana da uğrayabilir. Ölümün önünde engeller vardır. Bu engeller hak yoldan bir yardım olabileceği gibi şer yönden bir dayatma da olabilir. İnsanın önü sıra ve ardı sıra giden melekler (ve melekeler) o insanı henüz hak edilmemiş olan ölümden koruyabileceği gibi o kişi bilerek ya da bilmeyerek yaptığı dualar ve yönelişler nedeniyle Allah tarafından kötü temayüllerden ve şerre çağırılışlardan da korunur. Ya da tam tersi olur. Ama bu durumda da yöneliş ve seçim insanın kendisindendir. Anlatmak istediğim şu ki seçimi insan yapar, yaratış Allah’tandır.

Onlara bir iyilik dokunsa “Bu Allah’tandır” ama bir kötülük dokunsa “Bizi doğru bildiğimiz yoldan çevirmeye çalıştığın, atalarımızın dinini inkâr ettiğin, ben sadece bana vahyedilene uyarım dediğin için sendendir” derler. Fakat bu topluluklar hiçbir sözü anlamaya çalışmazlar. Kuru bir zanna tabi olurlar. İşte onlar yaratılan her şeyin tümünün Allah’tan olduğunu ama yaratılışa sebebin kendi gafil seçimleri olduğunu bir türlü anlamazlar. Oysa Allah kötülüğü yaratmak istemiyor. O kötü seçenekler oralarda bir yerlerde yaratılmamış halde dururken, sırf bu yüzden denenmekte olan insanın bu yanlış seçimi her şeyi yaratan Allah’ın ona verdiği sözden dolayı o kötülüğü de yaratmasına neden oluyor. O yüzden başımıza her ne iyilik gelirse Allah’tan, her ne kötülük gelirse bilin ki kendi nefsimizin o gafil, aceleci, heveslerine düşkün, kibirli ya da asi seçimindendir. İşte yukarıdaki o iki ayetin ve aşağıdaki ayetin sırlarından biri bence budur.

7 Araf 131 Onlara bir iyilik geldiği zaman, Bu bizim için, dediler; onlara bir kötülük de isabet ettiğinde (bunu da) Musa ve beraberindekilerin bir uğursuzluğu olarak yorumlarlardı. Haberiniz olsun, Allah katında asıl uğursuz olanlar kendileridir; ama onların çoğu bilmezler.

İşte kader. Kader bir ölçüdür. Bu kompleks labirentin ölçüsüdür bana göre. Kader “ne yaparsak ne olur, nereden gidersek nereye çıkarız”ı gösteren bir kavram haritasıdır. Her şeyi yaratan Allah hangi yoldan gidilirse çıkışa ulaşılacağını bilmektedir. Kalplerin künhünü bilen Allah’ın bizim seçimlerimizi de var olabilecek en iyi olan tahminle bilmesi şaşılacak bir şey değildir. O’nun her şeyi bilmesi kötülüğe sebep değildir. Kötülük zehirse, iyilik panzehirdir ve bu seçim kabiliyeti sebebiyle beşer cinsi insana dönüşür. İnsan yazılı olan bir yoldan yürümekte değil, yazılı olan bütün olası yollardan birinde kendi seçimiyle yürümektedir. Bu seçim hakkı onun insan olmasının vasfı, Allah’ın nasıl yaratmasına vesile olması demek olan, dağların bile yüklenmekten çekindiği emanetidir. Allah, bizim için sınırladığı o labirent platformunda “ol” emrini insanın istekleri doğrultusunda kullanmakta, kısmen de olsa ona vermektedir. İnsanın yüklendiği emanet “Allah’ın yaratışına, seçimimiz nedeniyle sebep olduğumuz” emanetidir. Allah katında uğursuzluk, bu hayat platformu üzerinde, yeryüzü üzerinde insana verilmiş olan “ol” emanetine hıyanet etmektir. “Ol” emrinin cüzi temsilini kendi heva ve hevesleri doğrultusunda mı Allah’ın istediği biçimde mi kullanacaktır insan! Emanet; işte bu sorumluluktur, bu imtihandır, bu “ol” emrine ortak oluştur. Bu gerçekten çok çok çok ağır bir emanettir!

33 Ahzab 72 Gerçek şu ki, biz emanetleri göklere, yere ve dağlara sunduk da onlar bunu yüklenmekten kaçındılar ve ondan korkuya kapıldılar; onu insan yüklendi. Çünkü o, çok zalim, çok cahildir.

33 Ahzab 73 Şundan ki: Allah, münafık erkekleri ve münafık kadınları, müşrik erkekleri ve müşrik kadınları azablandıracak; mü’min erkeklerin ve mü’min kadınların da tevbesini kabul edecektir. Allah çok bağışlayandır, çok esirgeyendir.

İşte kader bir ölçüdür. Teşbihen dağların bile “ne diye huzurumu bozacağım” der gibi reddettiği bu ağır emaneti hak etmeye layık olan insanlar, bu dünyada yılandan kaçar gibi iyi olmayan ve makbul olmayan işlerden kaçındıkları gibi cennette de yanlış bir şey yapmazlar. AKIL ve KALP bütünlüğü ile seçimleri en iyisiyle yapmaya çalışırlar. Rüştlerini ispat ettikleri için bu emanetle birlikte oraya gönderilirler. İnsanın eğer hak edebilirse diğer yaratılmışlardan üstünlüğüdür bu. Yoksa diğer mahlûkattan da aşağı iner. İşte kader böyle bir ölçüdür ki mümin erkek ve kadınların bu liyakatini ortaya çıkarır.

İşte kader böyle bir ölçüdür. Ölçülmüş biçilmiş bir labirent platformunda yollarımızın tıkandığı (tövbe ihtimalinin kalmadığı) ve geri dönülemez bir hal aldığı durumda, ya da dosdoğru yoldan sapmanın artık mümkün olmadığı (sırat-ı müstakiym) durumda ışık hızında ya da ötesinde ölüm kapısına ulaşmaktayız. O andan sonra yeryüzünde sorulacak sorulara cevap vermeye, dönülebilecek yollara dönmeye bile gerek kalmaz. Artık yaşın kaç olursa olsun seçeneğin net olarak belli olmuş ve hangi yoldan çıkışa varacağın ortaya çıkmıştır. Direkt ölüm kapısına ulaşırsın.

Ama halen yaşıyorsak! O halde halen önümüzde duran seçenekler, yapacağımız işler, dönme ihtimalimiz olan doğru ya da yanlış yollar, beklenen emirler vardır. Belki de sadece kendimiz için de değil, başkalarının doğru yola girmesine vesile olacak noktalarda başkaları için de beklemekteyiz. İşte bu ölçüdür, kaderdir. Bizler çok çok çok bilinmeyenli çok büyük bir denklemin birer değişkeniyiz. Yapacağımız hatalar bile başkaları için sapılacak yeni yollar, göstereceğimiz güzel bir tavır başkaları için anayola girilecek doğru koridorlar oluşturacaktır. Belki de bu yüzden Maide suresinde “bir insanı öldüren bütün insanlığı öldürmüş gibidir” denilmiştir.

5 Maide 32 İşte bundan dolayı İsrailoğullarına kitapta şunu bildirdik:Kim katil olmayan ve yeryüzünde fesat çıkarmayan bir kişiyi öldürürse sanki bütün insanları öldürmüş gibi olur. Kim de bir adamın hayatını kurtarırsa sanki bütün insanların hayatını kurtarmış olur. Elçilerimiz onlara açık âyetler ve deliller getirmişlerdi. Ne var ki onların çoğu bütün bunlardan sonra, hâla yeryüzünde fesat ve cinayette aşırı gitmektedirler.

Makbul olmayan nedenlerle bir insanı öldüren kişi o insanın önünde duran seçenekleri seçmesine mani olmuş olabilir. Henüz seçenekleri olan insan bir insan tarafından öldürülerek hem o insandaki hem de platformdaki ölçüye müdahale edilmiş, o insanın öldürülmesiyle, yaşaması durumunda yaratılışa vesile olacak doğru koridorlar tıkanmıştır. Yani “ol” emanetine ihanet edilmiştir. Dolayısıyla birçok insan, hatta insanlık bu katliamdan etkilenmiştir. Eğer o en büyük merhamet sahibi Allah’ın affediciliği, düzelticiliği, bir çekirdeğin üzerindeki tomurcuk kadar bile kimseye haksızlık etmeyeceği, verilmiş sözü ve bize sormadan iyiyi yaratmadaki ısrarı olmasaydı belki de ilk insan katlinde yeryüzünde insan defteri Allah tarafından kapatılabilirdi… Ama öyle olmadı. Demek ki yeryüzü için ve insan için hala bir umut kapısı, iyinin neden olacağı bir kelebek etkisi var. Hala kıyamete kapı açacak o yıkılış saati gelmediyse halen kâinatın varoluşu için iyiye endeksli önemli gerekçeler vardır. Halen fırsatı kaçırmamış insanoğlu vardır.

İşte kader böyle bir ölçüdür. O ölçü çerçevesinde kader bahsini daha iyi anlayabilmemiz için Allah (kimilerince birbirini neshettiği zannedilen, inançsızlarca çelişki zannedilen) birbiri peşi sıra iki ayrı ayet daha göndermiştir. Çünkü O, bütün olasılıkları bildiğini anlarız diye bunu bize ispat etmeyi istemektedir.

8 Enfal 65 Ey Peygamber, mü’minleri savaşa karşı hazırlayıp teşvik et. Eğer içinizde sabreden yirmi (kişi) bulunursa, iki yüz (kişiyi) mağlub edebilirler. Ve eğer içinizden yüz (sabırlı kişi) bulunursa, bunlar da kâfirlerden binini yener. Çünkü onlar (gerçeği) kavramayan bir topluluktur.

8 Enfal 66 Şimdi, Allah sizden (yükünüzü) hafifletti ve sizde bir za’f olduğunu da bildi. Sizden yüz sabırlı (kişi) bulunursa, (onların) iki yüzünü bozguna uğratır; eğer sizden bin (kişi) olursa, Allah’ın izniyle (onların) iki binini yener. Allah, sabredenlerle beraberdir.

Sabreden 20 kişi 200 kişiyi mağlup edebilirken, 100 kişi 1000 kişiyi yenebilecekken; bu savaşa katılan ve katılmayanların seçimleri ve bu yönde oluşan zaafları nedeniyle Allah’ın yaratışı 100 kişi 200 kişinin, 1000 kişi 2000 kişinin hakkından gelebilme durumuna dönüşmüştür. Yani oran bire ondan bire ikiye değişmiştir. Bence bu ayetlerden yola çıkarak Allah’ın yaratışına neden olanın insan ve insanın seçimleri olduğunu söylemek yanlış değildir. En azından kuru kuruya, hiç birşey bilmeksizin, zanna tabi olarak, kaderimse değiştiremem diyerek kadere inanmaktan, ortada Allah’ın bir ölçüsü, mükemmel bir denklemi olduğuna inanmak ve bu yolda seçeneklerini doğruya endekslemek iyi olandır. Evet biz, bu müthiş kompleks denklemin bir parçasıyız. Aksi halde 65. Ayette Allah’ın bir şeyleri bilmediğini 66. Ayette ise farkına vardığını iddia etmiş oluruz ki bu Allah’ın her şeyi bilen oluşunun aksine bir görüş olur. O elbette her şeyi bilmekte, ancak yaratışına neden olanlara verdiği mühletteki yönelimlerinin neye yol açacağını ve başlarına gelecek kötülüklere sebebin kendileri olduğunu anlatmaktadır. O’nun her şeyi biliyor oluşu kötülüğü de yaratmış olduğu anlamında değildir. Kötülük istenirse yaratılacak biçimde olmayan varlığıyla, olmayan bir yerlerde titreşmekte, “ol” emrini ya da olmamayı beklemektedir. O’nun her şeyi biliyor oluşu; kötülüğü isteyeceğiz diye, verdiği sözden dönmesine, verdiği seçim hakkını, serbestliği geri almasına neden değildir. O elbette bizim bilmediklerimizi de bilmektedir. O bizde bir zayıflık görse de elbette ki ödülü hak edecek olan insanın başarısına emin ki halen merhamet altında nefes almaktayız.

54 Kamer 49,53 Biz her şeyi bir kadere (bir düzene, ölçüye, plana) göre yarattık. Bizim emrimiz, bir göz çarpması gibi yalnızca ‘bir keredir’. Gerçekten Biz sizin nice benzerlerinizi imha ettik! Haydi var mı düşünen ve ibret alan? Onların işlemiş oldukları her şey kitaplarda (yazılı)dır. Küçük, büyük her şey satır satır (yazılı)dır.

İşlemiş olduğumuz her şey kayıtlıdır demek sadece onlar yazılıdır (bellidir) demek değildir. Bütün olasılıklarıyla her şey, bütün yapabileceklerimiz (bütün alternatif evrenler) bütün seçeneklerimiz kayıtlıdır ve yaptıklarımız, her durumda onlardan bir tanesidir. Çıkamayacağımız olan kader platformu o korunmuş kitaptaki platformdur. Bir olasılıklar denizidir. Onların dışında bir seçeneğimiz yoktur. Çünkü olmayan alternatifler yazılmış değil ve yaratılma ihtimali söz konusu bile değildir. O boyuta ulaşmamız da söz konusu değildir. Yazılmış olanlar ise bizim tüm seçeneklerimizdir. Yazılmış her şey yaşanmaz ama yaşanmış olan her şey yazılmış durumdadır. İşte alın yazısı zannedilen kader gerçeği olsa olsa budur. İşte alternatif evrenler zannedilen şey de sanırım budur. İşte kader böyle bir ölçüdür. “Allah mademki her şeyi biliyor, neden…” diye başlayan arayışlarımıza atfolunur!

Her şeye rağmen en doğrusunu Allah bilir. Cümlelerimde şu şöyledir bu böyledir diye düşüncelerimi ifade ettim diye (başta belirttiğim gibi) bunun bir tefekkür yazısı olduğunun unutulmamasını istiyorum. Kendimi ve okuyanları okumaya ve düşünmeye sevk etmekten başka bir hedefim yoktur. Yeni bir ihtilaf kapısı açmayalım. Her şeyin en doğrusunu elbette Allah bilir.

Kalemzade | Cengiz Yardım

0 thoughts on “Dağların Yüklenmekten Kaçındığı Emanet

  1. Yine yeniden kazançlı bir yazı okuduk sayenizde..Allah razı olsun. Şu söz anlatılanların ana fikri olmuş :”Yazılmış olanlar ise bizim tüm seçeneklerimizdir. ” tabi ki düşünüp anlayanlara…

    Saygılar..

  2. Selamün Aleyküm adaşım uzun bir aradan sonra böylesi güzel bir yazıyı okumanın keyfini yaşadım ….Kader diyoeuz doğru ama şu da var ki neyi tercih edersek bize kader olmuyor mu şöyleki akılla hareket etmek kaderine razı olmak yani seçim biz kulların Taktir Yaradanın diye düşünüyorum

    • Sevgili Elif , yazıyı ben paylaştım ama benim değil 🙂 Ama okuduğuna çok sevindim buradaki yazıları sık sık paylaşıyorum ki daha çok insan okusun düşünsün diye..Seni burda görmek çok hoşuma gitti 🙂 Sevgiler canım…

  3. Diyecek söz bulamıyorum Kamil Kardeşim… Ufkumuzu açıyorsun. Allah razı olsun. Selam ve Dua ile,

  4. Sadece enteresan geldi bu yazına şimdi rastlamam çünkü daha sabah Nisa suresi 78-79 a bakmıştım sabah sersemliğiyle olsa heralde ya bu ikisi çelişiyor demiştim kafama göre,sonra dedim vardır bi açıklamasıda kafam çalışmadığından şimdi bulamadım.Doğru ya kader le ilgili bu ayetler!!! Yüreğine sağlık kardeşim,Allah ilmimizi arttırsın…

  5. Daha önce,bu konu hakkında okuduğum bazı yazılardan ,araştırmalardan yola çıkarak benzer bir fikir oluşmuştu bende.Aşağı yukarı şöyle bir şeylerdi yanlışıyla doğrusuyla:

    Bazen bir konuyu anlamanın en iyi yolu,filmi başa sarmaktır diye düşünüyorum.Günümüzde evrenin oluşabilmesi için hemfikir olunan konuların başında ,büyük patlamanın meydana getiren enerji bulutu(ki bize göre Allah) varlığıdır.Evren bir noktada doğru ayarlamalarla oluşmaya başladı ve bu oluşum hala devam etmekte.Peki bu doğru ayarlama neden ve nasıl başladı ?
    En son okuduğum yazı ile devam etmek istiyorum, en basit anlatımıyla şöyle yazıyordu,”Tanrı zar atar, çünkü kazanacağına emindir…” ve “Tasarımcının metodu olasılıktır…”Einstein ın aksine söylenmiş bir söz gibi dursada,bugünkü evrene daha iyi ayna tuttuğu bir gerçektir.
    Tanrı big bang ile fitili ateşledi ve olasılıkları hesaplamaya başladı, nerede ne tür müdahaller yapacağını,sonuçlarının ne olabileceğini vs. Basit bir örnekle akan nehir düşünün,o akmaya devam eder ama siz yönünü çeşitli etkenlerle değiştirebilirsiniz.
    Evrenin oluşması hala devam ediyor,aynı zaman da bizimde hayatlarımız yaptığımız tercihler ile belirlediğimiz yönde oluşuyor. Tabi şöyle bir durumu göz ardı etmememiz gerek,önümüze iki kapı geldiğinde hangisini seçersek seçelim,yaratıcı olasılıklarla seçtiğimiz kapıyı ve peşinden gelecekleri hesaplamıştır.
    (A kapısı ve B kapısı olsun,A kapısını seçtiğimizde karşımıza X çıksın,B kapısınıda seçtiğimizde Y… bu böyle devam etsin)
    Başka bir örnekle ,şu anda yazı yazıyorum,bastığım harf metne geçecek,kendi özgür iradem söz konusu,fakat yaratıcı basabileceğim tüm harf konbinasyonlarını hesaplamıştır.O yüzden ben ne yaparsam yapayım bu O nun her şeyi bileceğini değiştirmez ama benim de seçeceğimi etkilemez.
    Benim şu anda yazdılarım,basit örneklerle basit bir mantık yürütme olarak görülebilir,çünkü arka planında çok fazla bilgi vardır ve bunların hespini malesef ne bilebilirim ne de yazabilirim.Bu konu ile ilgili okuduklarımdan anladığımın özeti bu, Kamil kardeşimizde güzel örneklerle açıklamış.

    Her şeyin doğrusunu Allah bilir.

  6. Şimdiye kadar duyduğum en iyi ve oldukça tutarlı olan kader yorumunuza katılmamak mümkün değil.
    Ayrıca dikkatimi çeken bir husus Hadid suresi 22-23 ayetleri ile bu kader yorumunun oldukça uyumlu olması.
    Son olarak Nisa 78 ve 79 da aynı konudan bahsederken ilk ayette onlar gibi çoğul zamir kullanılıp, ikinci ayette ısrarla Peygamberimize sana diye hitap edilmesi çelişki ihtimalini ortadan kaldırıyor diye düşünüyorum.
    Yazından oldukça çıkarım yaptım, faydalandım hepsini yazmaktan çekinirim şimdi 🙂 Allah ilmini arttırsın abi..Allah razı olsun, Çok teşekkürler.
    Saygılar.

  7. @Fatih Özsavuran: Hadid 22,23 mükemmel bir tespit. Aklınıza ilginize sağlık. Eğer fark edebilseydim kesinlikle yazının içinde olurdu. İşte bu sizin yaptığınız Kuran’ı rehber edinenlerin birbirine ne kadar faydalı olabileceğini gösteriyor. Ayetler birbirine zincirleme bağlılar. Çıkarımlar hususunda da sizi anlıyorum. Kesin emin olmadığım ve halen araştırdığım bazı çıkarımlarımı mana olgunluğuna erişmeden ben de yazmak istemedim. Nasip. Ama şu kadarını söyleyeyim öyle muhteşem bir düzen var ki fark ettiğimiz kadarı bile hayran bırakıyor. En doğrusunu bilmeyi Allah nasip etsin hepimize. Çok teşekkür ediyorum aydınlatıcı yorumunuz için..

  8. Selam,
    Ben size katılmıyorum.
    Çünkü;

    Onları biz yarattık ve mafsallarını sımsıkı bağladık. Dilediğimiz vakit de kılıklarını değiştiririz.
    İşte bu bir öğüttür. Dileyen Rabbine giden yolu tutar.
    Allah dilemedikçe siz dileyemezsiniz. Kuşkusuz Allah, bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.
    Allah dilediğini rahmetine sokar. Zalimlere ise, acıklı bir azap hazırlamıştır.
    İnsan Suresi 28,29,30,31. ayetler

    Hâl böyle iken, siz nereye gidiyorsunuz?
    O, âlemler için öğütten başka bir şey değildir,
    İçinizden doğru gitmek isteyenler için.
    Âlemlerin Rabbi olan Allah dilemeyince, siz dileyemezsiniz.
    Tekvir suresi 26,27,28,29. ayetler

    Yukarıdaki iki surede belirtilen Allah dilemedikçe bizim dileyemeyeceğimiz hükmü; seçimlerimizin (dileklerimizin) bizden önce Allah tarafından seçildiğini ve Allahın bizim için bizden önce dilediklerini bizim buna uygun zamanı geldiğinde mecburen seçtiğimizi gösteriyor.

    Bu sebepten dolayıda, Allah bizim için kendi yazdığı ve dilediği (bizimse buna uygun sonradan dilediğimiz)olumlu-olumsuz durumlardan ötürü şımarmamamız ve üzülmememiz gerektiğini sizinde bahsettiğiniz aşağıdaki ayetlerle biz akıl sahiplerine bildiriyor.

    Yeryüzünde vuku bulan ve sizin başınıza gelen herhangi bir musibet yoktur ki biz onu yaratmadan önce, bir kitapta yazılmış olmasın. Şüphesiz bu Allah’a göre kolaydır.
    Böylece elinizden çıkana üzülmeyesiniz ve Allah’ın size verdiği nimetlerle şımarmayasınız. Çünkü Allah, kendini beğenip böbürlenen kimseleri sevmez.
    Hadid Suresi 22,23. ayetler

    Sonuç olarak; Kuran, her konuda olduğu gibi bu konuda da insanların kendi yorumlamalarına gerek bırakmadan hak (doğru) olanı batıl (yanlış) olandan ayırıyor.

    Kuşkusuz Kur’ân,(hak ile batılı) ayırıcı bir sözdür.
    O asla bir şaka değildir.
    Tarık suresi 13,14. ayetler

    O Ramazan ayı ki, insanları irşad için, hak ile batılı ayıracak olan, hidayet rehberi ve deliller halinde bulunan Kur’ân onda indirildi.
    Bakara Suresi 185. Ayet

    Ve Allah bizi hakkında bilgi sahibi olmadığımız şeyin Kuranda açıklanan dışında eklemeler yada yorumlar yaparak peşine düşmememiz gerektiğini aşağıdaki ayetlerle uyarıyor.

    Bir de hiç bilmediğin bir şeyin ardına düşme! Çünkü kulak, göz, gönül, bunların her biri yaptıklarından sorumludurlar.
    İsra Suresi 36. Ayet

    Çünkü siz bu iftirayı, gelişi güzel birbirinizin ağzından alıyor ve hakkında bilgi sahibi olmadığınız (bu uydurma haberi) ağızlarınızda geveleyip duruyorsunuz. Bunun önemsiz olduğunu sanıyorsunuz. Halbuki bu, Allah katında çok büyük bir suçtur.
    Nur suresi 15. Ayet

    Dikkatli olalım ve aşağıdaki ayet ile de bitirelim İnşaallah

    Ey Rabbimiz! Bize ihsan ettiğin hidayetten sonra kalblerimizi haktan saptırma, bize kendi katından rahmet ihsan eyle! Şüphesiz ki, Sen bol ihsan sahibisin.
    Al-i İmran Suresi 8. Ayet

  9. @Sercan Yuyucuer: Yorumunuz için teşekkür ediyorum. Hoş geldiniz. Öncelikle sizi kendimce takdir ettiğimi belirtmek istiyorum. Şöyle ki bu siteye karşıt eleştirel yorum yapanlar arasında (yayınlamıyorum bazılarını) o kadar seviyesiz, sövücü, düşünmeksizin kaleme alınmış ve irite edici olanlar var ki inanamazsınız. Bazı kişiler ise gayet doğal olarak düşüncelerini dile getiriyor ama Kuran’dan örneklemeyi göz ardı ediyorlar. Bu kapsamda yorumunuz örnek bir eleştirel yorum olmuş.

    Yorumunuza gelince; Siz bana katılmıyorsunuz ama ben size katılıyorum. 🙂 Çünkü eleştiri getirdiğiniz hususlar ve ayetlerden alıntılarınız benim yorumumu çürütmek yerine aslında daha da destekler nitelikte… Müsaade ederseniz sizin alıntıladığınız ayetler dışında ayet bile vermeden maddeler halinde cevap vereceğim.

    1. “Dileyen Rabbine giden yolu tutar” Kesinlikle öyle. Ben de bunu söyledim. Birçok seçenek vardır. İnsan istediğini seçer.

    2. “Allah dilemedikçe siz dileyemezsiniz.” Kesinlikle öyle. Allah istemezse bizi yanlış yola gitmekten alıkoyar. Ama herkes için bunu dilememiştir. Kimin bunu hak ettiğini kimin hak etmediğini ancak O bilir. Dilemekle seçmek aynı şey değildir. Dilemek istemek, seçmek inisiyatif kullanmaktır. Ben seçersem/dilersem önümdeki seçeneklerden seçer, bilerek ya da bilmeyerek Allah’tan dilerim, izni olursa Ol’a vesile olmuş olurum. O zaten olasılıkları seçmiştir, dilerse anında Ol’uverir. Seçimimin neticesini dilemeyip, bu seçimimden dolayı bir kavram haritası gibi önüme başka seçenekler de koyabilir…

    3. “O, âlemler için öğütten başka bir şey değildir, İçinizden doğru gitmek isteyenler için. Âlemlerin Rabbi olan Allah dilemeyince, siz dileyemezsiniz.” Kesinlikle öyle. Kuran’ı okuyup öğüt alan doğru seçenekleri ayırt etmeye başlar. Ama Allah (bahsekonu insan bunu hak etmediği için) dilemezse okusa da anlayamaz. Üstelik Allah’ın sınırları olduğunu belirtir ayetler de vardır. Onlar da hatırınıza gelseydi buraya koyacağınıza eminim.

    4. Seçimlerimizin tamamının bizden önce seçilmiş (yazılmış) olduğu doğrudur. Ancak yazıda belirttiğim gibi her yazılan seçilmez, ama hepsi yazılı olduğu için her seçilen yazılmış durumdadır. Yani Allah’ın seçmiş oldukları arasından biz seçiyoruz. Bu boyutun üstünü zaten bilmiyoruz, anlamıyoruz, göremiyoruz. Mecbur olduklarımız bütün seçeneklerimizin tamamı.

    5. Allah’ın bizim için seçip layık gördüğü, ihsan ettiği, başta “iman” “idrak” ve rızıklar gibi tüm nimetlerden ötürü şımarmamamız, sınav gereği karşımıza çıkan musibetlere sabırla tahammül ve mücadele göstermemiz gerekir. İmanı kaybetme endişesi ile hareket etmeli ve edindiğimiz ilimle böbürlenmeden infak etmeliyiz. Buna işaret eden ayetleri eklemeniz gayet yerinde bir katkı olmuş.

    6. Kuran hak ile batılı net biçimde ayırıyor. Bu da güzel bir katkı olmuş. O yüzden Kuran’ı rehber ediniyoruz zaten.

    7. “Bilmediğin şeyin ardına düşme” İyi ki bunu da eklemişsiniz. İşte bizlere Allah, Kuran’ın ardından gidip, onu rehber edinip, onunla yolumuzu, ilmimizi aydınlatmamızı istiyor. Tanımadığımız evliyaların, sözde velilerin, sözde Allah dostlarının, şeyhlerin, doğru veya yanlışlığıyla ilgili Allah’ın kitabında hiçbir işaret ve delil vermediği birtakım kitapların ve insanların peşinden gitmememizi istiyor. İşte Kuran dışındaki bu kitapların ve doğru olup olmadığına dair kesin bir bilgimiz olmayan sözde peygamber hadislerinin peşine düşersek Allah’ın yapma dediğini yapmış, hatta bilmeden peygamberimize iftira etmiş oluruz. Çünkü doğruluğuna emin olduğumuz tüm hükümler Kuran’dadır. Diğerleri zaman zaman yol gösterici gibi görünse de asla emin olamayacağımız kaynaklardır. Bilmediğimiz şeylerdir. Ama Kuran’ı biliyoruz ki doğrudur. Nitekim Nur suresinden alıntıladığınız ayet (iyi ki alıntılamışsınız, benim aklıma gelmemişti) bunu gayet güzel ispat ediyor.
    “Çünkü siz bu iftirayı, gelişi güzel birbirinizin ağzından alıyor ve hakkında bilgi sahibi olmadığınız (bu uydurma haberi) ağızlarınızda geveleyip duruyorsunuz. Bunun önemsiz olduğunu sanıyorsunuz. Halbuki bu, Allah katında çok büyük bir suçtur.”

    8. Ve son alıntıladığınız ayet… Allah razı olsun sizden ki, bunu da eklemişsiniz.
    “Ey Rabbimiz! Bize ihsan ettiğin hidayetten sonra kalblerimizi haktan saptırma, bize kendi katından rahmet ihsan eyle! Şüphesiz ki, Sen bol ihsan sahibisin.”

    Netice olarak aleyhte bir eleştiri gibi güzelce kaleme aldığınız hususların tamamı, bence yazıyı destekler nitelikte. Ve güzel bir katkı olmuş. Üzerinde düşünürseniz eminim aynı sonuca ulaştığımızı göreceksiniz.

    Neticede en doğrusunu Allah bilir. Ben de sadece kendi düşüncelerimi paylaştım. Yazıda da bunu belirttim. Çok çok teşekkür ediyorum kardeşim. Saygılarımla…

  10. Tefekkür sınırlarını genişleten bir makale yazmışsınız. Teşekkürler. Makalenizin çoğunluğuna katılmakla birlikte, 4 pragraftaki hak edilen ölüm meselesi kavramını yanlış anlamış olma ihtimalimi de düşünerek zihnimde yanan ikaz ışıklarını sizinle paylaşmak istiyorum. Labirent koridorlarında iyi seçimlerimizle dolaşırken, kesinleşen hüküm ve yahut kazanılmış imtihan neticesinde, labirentten tali yolları olmayan bir otobana (sırat-i mustakim) sevk olunacağı ve ucunda ölüm kapısının bulunduğunu bunun yanı sıra kötü seçimler yapan için ise Labirent koridorlarında kötü seçimleriyle dolaşırken, kesinleşen hüküm veyahut kaybedilmiş imtihan neticesinde, labirentten açılan bir yol ile tali yolları olmayan bir otobana (Kaybedenler Kulubü’ne) sevk olunacağı oradan artık geri dönülmez çıkışı olmayan ölüm kapısına doğru seyir edecekleri anlaşılıyor yazınızda. Bu şekilde düşününce taşları gediğine oturtmakta zorlanıyorum açıkcası

    Kullandığınız metaforu devam ettirmek istiyorum izninizle.
    Şöyle ki :
    Seçim kombinasyonları ile birlikte bağlantılı olan olasılıklar zinciri ecel (tayin edilen süre) diliminde iltimassız devam etmektedir. kötü seçimlerle labirentte kaybolan birisi yapacağı çok iyi bir seçimle bulunduğu konumu sırat-i mustakim’in başlangıç noktası yapıp, labirent koridorlarında felaha çıkan yeni bir rota belirleyebilir. eceline çok az bir süre dahi kalsa ölüm kapısından bu şekilde giriş yapabilir. Aynı eksende iyi seçim yapanlar için de bu geçerli. Çok iyi seçimlerle hatta sırat-i mustakim rotasında geldiği ömrünün final periyodunda labirentlerde yapacağı çok yanlış bir seçimle bulunduğu konumunu Kaybedenler Kulubü’nün başlangıç noktası haline getirerek, yanlış bir rotadan giderek bir kaybeden olarak ölüm kapısından çıkış yapabilir. Yani özetle söylemek istediğim şey, çıkmaz sokakları olmayan sürekli sapakları olan, zamanın akışından dolayı ileriye doğru genişleyen sınırları ecel (tayin edilen süre) ile belirlenmiş bir labirentteyiz. Ve her an her şey olabilir.

    Kur’an’ı rehber edinmemiz bu yanlış sapakları deşifre edip doğru sapaklardan devam etmek içindir. Önümüze çıkan tüm yanlış sapaklar ve ana kavşaklar noktaları imtihanlarımızdır. Bu noktalarda ki başarılarımız cennetteki derecelerimizi belirleyecektir.

    Bir de ”Ol” emrine cüzzi irademizle dahi olsa ortak olamayız! Ancak ”Ol” emrine sebep oluruz. Bir şeye sebep olmak ta yeterince ağır bir sorumluluktur.

    Doğrular Allah’tan yanlışlar bendendir. En doğrusunu Allah bilir.

Bir Cevap Yazın